Romatolojik Hastalıkları Olan Hastalarda Serum 25-Hidroksivitamin D Düzeylerinin Değerlendirilmesi: Tek Merkezli Kesitsel Bir ÇalışmaSelçuk AkanAnkara Bilkent Şehir Hastanesi, İç Hastalıkları Bölümü, Ankara
Amaç: Vitamin D, immün düzenlenmede önemli rol oynayan bir sekosteroid hormondur ve vitamin D eksikliği otoimmün ve inflamatuvar romatolojik hastalıklarda sıklıkla bildirilmektedir. Ancak, farklı romatolojik hastalık grupları arasında vitamin D durumunu karşılaştıran gerçek yaşam klinik verileri sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, serum 25-hidroksivitamin D [25(OH)D] düzeylerini değerlendirmek ve farklı romatolojik hastalık grupları arasında vitamin D durumunu karşılaştırmaktır.
Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışma, 1 Ocak 2024 ile 31 Aralık 2025 tarihleri arasında üçüncü basamak bir sevk hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Serum 25(OH)D ölçümü bulunan ve klinik verileri eksiksiz olan, doğrulanmış otoimmün veya inflamatuvar romatolojik hastalığa sahip erişkin hastalar geriye dönük olarak incelenmiştir. Polimiyalji romatika, mikst bağ dokusu hastalığı, nonspesifik kasiskelet sistemi yakınmaları, tanısal değerlendirmesi tamamlanmamış olgular, eksik laboratuvar verisi bulunan hastalar ve vitamin D desteği kullanan hastalar dışlandıktan sonra 424 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Serum 25(OH)D düzeyleri; eksiklik (<20 ng/mL), yetersizlik (20–29.9 ng/mL) ve yeterlilik (≥30 ng/mL) olarak sınıflandırılmıştır. Hastalık grupları arasındaki karşılaştırmalar sürekli değişkenler için Kruskal–Wallis testi, kategorik değişkenler için ise ki-kare testi kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 424 hastanın 232’sinde (%54,7) vitamin D eksikliği, 130’unda (%30,7) vitamin D yetersizliği ve 62’sinde (%14,6) yeterli vitamin D düzeyi saptanmıştır. Medyan serum 25(OH)D düzeyleri hastalık grupları arasında anlamlı farklılık göstermiştir (p < 0,001). En yüksek medyan serum 25(OH)D düzeyleri Sjögren sendromlu hastalarda gözlenirken, en düşük düzeyler sistemik lupus eritematozus, romatoid artrit ve inflamatuvar miyopatili hastalarda saptanmıştır.
Sonuç: Vitamin D eksikliği ve yetersizliği, otoimmün ve inflamatuvar romatolojik hastalığı olan bireylerde oldukça yaygındır. Vitamin D durumunun rutin olarak değerlendirilmesi, hastalığa özgü farklılıkların belirlenmesine katkı sağlayabilir ve bireyselleştirilmiş yönetim stratejilerini destekleyebilir. Anahtar Kelimeler: Vitamin D eksikliği, romatolojik hastalıklar, otoimmünite, kesitsel çalışma
Evaluation of Serum 25-Hydroxyvitamin D Levels in Patients with Rheumatological Diseases: A Single-Center Cross-Sectional StudySelçuk AkanAnkara Bilkent City Hospital, Department of Internal Medicine, Ankara
Background: Vitamin D is a secosteroid hormone that plays an important role in immune regulation, and vitamin D deficiency is frequently reported in patients with autoimmune and inflammatory rheumatological diseases. However, real-world clinical data comparing vitamin D status across different rheumatological disease groups remain limited. This study aimed to evaluate serum 25-hydroxyvitamin D [25(OH)D] levels and compare vitamin D status among different rheumatological disease groups.
Methods: This retrospective cross-sectional study was conducted at a tertiary referral hospital between January 1, 2024, and December 31, 2025. Adult patients with confirmed autoimmune or inflammatory rheumatological diseases who had available serum 25(OH)D measurements and complete clinical data were retrospectively reviewed. Following the exclusion of patients with polymyalgia rheumatica, mixed connective tissue disease, nonspecific musculoskeletal complaints, incomplete diagnostic evaluation, missing laboratory data, and vitamin D supplementation, 424 patients were included. Serum 25(OH)D concentrations were categorized as deficient (<20 ng/mL), insufficient (20–29.9 ng/mL), or sufficient (≥30 ng/mL). Comparisons between disease groups were performed using the Kruskal–Wallis test for continuous variables and the chi-square test for categorical variables.
Results: Of the 424 patients included in the study, 232 (54.7%) had vitamin D deficiency, 130 (30.7%) had vitamin D insufficiency, and 62 (14.6 %) had sufficient vitamin D levels. Median serum 25(OH) D concentrations differed significantly among disease groups (p < 0.001). Patients with Sjögren’s syndrome had the highest median serum 25(OH)D concentrations, whereas patients with systemic lupus erythematosus, rheumatoid arthritis, and inflammatory myopathies exhibited the lowest levels.
Conclusions: Vitamin D deficiency and insufficiency are highly prevalent among patients with autoimmune and inflammatory rheumatological diseases. Routine assessment of vitamin D status may contribute to identifying disease-specific differences and support individualized management strategies. Keywords: Vitamin D deficiency, rheumatological diseases, autoimmunity, cross-sectional study.
Selçuk Akan. Evaluation of Serum 25-Hydroxyvitamin D Levels in Patients with Rheumatological Diseases: A Single-Center Cross-Sectional Study. Kafkas J Med Sci. 2026; 16(2): 175-181
Sorumlu Yazar: Selçuk Akan, Türkiye |
|
Tam Metin PDF
Yazdır
Alıntıyı İndir
RIS
E-Postala
Paylaş
Yazara e-posta gönder
PubMed
