Biyolojik Tedavi Alan Ankilozan Spondilit Hastalarında 25-Hidroksivitamin D'nin İnflamatuar Belirteçler ve Hastalık Aktivitesi ile İlişkisiSelin Cilli HayıroğluIstanbul Goztepe Prof. Dr. Suleyman Yalcin Şehir Hastanesi, Romatoloji Ana Bilim Dalı, İstanbul
Amaç: Bu çalışmanın amacı, TNF inhibitörleri, IL-17 inhibitörleri veya JAK inhibitörleri ile biyolojik tedavi alan ankilozan spondilit (AS) hastalarında serum 25-hidroksivitamin D [25(OH)D] düzeyleri ile enflamatuvar belirteçler ve klinik hastalık aktivitesi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, en az altı aydır biyolojik tedavi alan 104 AS hastası dâhil edilmiştir. Hastalar serum 25(OH)D düzeylerine göre üç gruba ayrılmıştır: eksiklik (<20 μg/L), yetersizlik (20–30 μg/L) ve yeterlilik (>30 μg/L). Hastalık aktivitesi Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Endeksi (BASDAI) ve Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel Endeksi (BASFI) ile değerlendirilmiştir. C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) dâhil olmak üzere laboratuvar parametreleri ölçülmüştür. Grup karşılaştırmaları, uygun olduğu durumlarda Kruskal-Wallis testi veya tek yönlü ANOVA ve kategorik değişkenler için Ki-kare testi kullanılarak yapılmıştır. Serum 25(OH)D düzeyleri ile klinik ve laboratuvar parametreleri arasındaki korelasyonlar Spearman sıra korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Biyolojik tedavi sınıfına göre alt grup analizleri gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Vitamin D eksikliği olan hastalarda, yetersizlik ve yeterlilik grubundakilere kıyasla anlamlı düzeyde yüksek CRP değerleri (24,0 mg/L’ye karşı 12,1 mg/L’ye karşı 8,9 mg/L, p=0,001), yüksek ESR (p=0,028) ve yüksek BASDAI skorları (8,0’a karşı 6,7’ye karşı 5,3, p<0,001) saptanmıştır. Tüm kohort değerlendirildiğinde, serum 25(OH) D düzeyleri CRP (r=-0,304, p=0,002) ve BASDAI (r=-0,335, p=0,001) ile anlamlı düzeyde ters korelasyon göstermiştir. Alt grup analizlerinde, TNF inhibitörü alan hastalarda 25(OH)D ile CRP (r=-0,426, p<0,001) ve BASDAI (r=-0,317, p=0,008) arasında, IL-17 inhibitörü alan hastalarda ise 25(OH)D ile BASDAI arasında (r=-0,609, p=0,001) anlamlı negatif korelasyonlar saptanmıştır.
Sonuç: Düşük serum 25(OH)D düzeyleri, biyolojik tedavi alan AS hastalarında yüksek enflamatuvar belirteçler ve artmış hastalık aktivitesi ile anlamlı şekilde ilişkilidir. Bu bulgular, vitamin D eksikliğinin biyolojik tedavi alan AS hastalarında artmış enflamatuvar yük ve hastalık aktivitesi ile ilişkili olabileceğine işaret etmektedir. Vitamin D takviyesinin bu popülasyonda klinik sonuçları iyileştirip iyileştirmediğini belirlemek için ileriye dönük ve müdahaleye dayalı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: ankilozan spondilit, 25-hidroksivitamin D, biyolojik tedavi, hastalık aktivitesi, bath ankilozan spondilit hastalık aktivite indeksi, C-reaktif protein, enflamatuvar belirteçler
Association Between Serum 25-Hydroxyvitamin D Levels and Inflammatory Markers and Disease Activity in Biologic-Treated Ankylosing Spondylitis PatientsSelin Cilli HayıroğluDepartment of Rheumatology, Istanbul Goztepe Prof. Dr. Suleyman Yalcin City Hospital
Aim: This study aims to evaluate the association between serum 25-hydroxyvitamin D [25(OH)D] levels and inflammatory markers as well as disease activity in patients with ankylosing spondylitis (AS) receiving biologic therapy, including TNF inhibitors, IL-17 inhibitors, and JAK inhibitors.
Materials and methods: This cross-sectional study includes 104 AS patients receiving biologic therapy for at least six months. Patients were categorized based on serum 25(OH)D levels: deficiency (<20 μg/L), insufficiency (20–30 μg/L), and sufficiency (>30 μg/L). Disease activity was assessed using Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) and Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) scores. Laboratory parameters, including C-reactive protein (CRP) and erythrocyte sedimentation rate (ESR) were measured. Group comparisons are performed using the Kruskal-Wallis test or one-way ANOVA, as appropriate, and the Chi-square test for categorical variables. Correlations between serum 25(OH)D levels and clinical or laboratory parameters are evaluated using Spearman’s rank correlation analysis. Subgroup analyses are conducted according to biologic treatment class.
Results: Patients with vitamin D deficiency had significantly higher CRP levels (24.0 mg/L vs. 12.1 mg/L vs. 8.9 mg/L, p=0.001), elevated ESR (p=0.028), and higher BASDAI scores (8.0 vs. 6.7 vs. 5.3, p<0.001) compared to those with insufficiency and sufficiency. Serum 25(OH) D levels were inversely correlated with CRP (r=-0.304, p=0.002) and BASDAI (r=-0.335, p=0.001) in the overall cohort. Subgroup analyses revealed significant negative correlations between 25(OH)D and CRP (r=-0.426, p<0.001) and BASDAI (r=-0.317, p=0.008) in TNF inhibitor- treated patients, and between 25(OH)D and BASDAI (r=-0.609, p=0.001) in IL-17 inhibitor-treated patients.
Conclusion: Lower serum 25(OH)D levels are significantly associated with higher inflammatory markers and increased disease activity in biologictreated AS patients. These findings suggest that vitamin D deficiency may be associated with increased inflammatory burden and disease activity in biologic-treated AS patients. Future prospective and interventional studies are needed to determine whether vitamin D supplementation improves clinical outcomes in this population. Keywords: ankylosing spondylitis, 25-hydroxyvitamin D, biological therapy, disease activity; bath ankylosing spondylitis disease activity index; c-reactive protein; inflammatory markers
Selin Cilli Hayıroğlu. Association Between Serum 25-Hydroxyvitamin D Levels and Inflammatory Markers and Disease Activity in Biologic-Treated Ankylosing Spondylitis Patients. Kafkas J Med Sci. 2026; 16(2): 182-187
Sorumlu Yazar: Selin Cilli Hayıroğlu, Türkiye |
|
Tam Metin PDF
Yazdır
Alıntıyı İndir
RIS
E-Postala
Paylaş
Yazara e-posta gönder
PubMed
