İmmün Yetmezlik Virüsü Hastalarında Antiretroviral Tedavinin Kardiyovasküler Etkileri: Bir Strain Ekokardiyografi Çalışması

İmmün Yetmezlik Virüsü Hastalarında Antiretroviral Tedavinin Kardiyovasküler Etkileri: Bir Strain Ekokardiyografi Çalışması [Kafkas J Med Sci]

Kafkas J Med Sci. 2026; 16(1): 68-73 | DOI: 10.5505/kjms.2026.36744

İmmün Yetmezlik Virüsü Hastalarında Antiretroviral Tedavinin Kardiyovasküler Etkileri: Bir Strain Ekokardiyografi Çalışması

Yusuf Demir¹, Ahmet Anıl Başkurt¹, Mehmet Ceylan², Güneş Şenol², Oktay Senoz¹
¹Bakırçay Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Ana Bilim Dalı, İzmir
²Bakırçay Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı, İzmir

Amaç: Antiretroviral tedavilerin (ART) kullanılabilirliği, İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü (HIV) yönetimini dönüştürerek, virüs replikasyonunu etkili bir şekilde azaltıp hasta sağkalım oranlarını artırarak, ölümcül bir enfeksiyondan yönetilebilir kronik bir duruma dönüştürmüştür. Kardiyovasküler hastalık (KVH), HIV ile yaşayan kişilerde morbidite ve ölümün önde gelen nedenlerinden biri olarak giderek daha fazla kabul görmektedir ve bu da ART’nin kardiyovasküler sistem üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin izlenmesi ihtiyacını vurgulamaktadır. Bu çalışma, HIV enfeksiyonlu bir hasta kohortunda ART’nin kardiyovasküler etkilerini, tedavi öncesi ve sonrası laboratuvar, ekokardiyografik suş ve demografik verileri analiz ederek değerlendirmiştir.
Materyal ve Metot: Enfeksiyon hastalıkları kliniğine başvuran ve ART tedavisi alması planlanan toplam elli altı hasta çalışmaya dâhil edilmiştir. Antiretroviral tedavisine başlamadan önce ve üç ay sonra, anamnez, elektrokardiyogram ve strain transtorasik ekokardiyografiyi içeren kapsamlı bir kardiyovasküler değerlendirme yapılmıştır.
Bulgular: Çeşitli tedavi rejimlerine göre lipit parametrelerindeki değişikliklerin incelenmesi, tenofovir alafenamid tedavisine tabi tutulan grupta tedavi uygulamasından sonra toplam kolesterolde, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterolde ve yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) kolesterolde istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğunu ortaya koymuştur. Tedavi sonrası değerlendirilen ekokardiyografik parametrelere ilişkin olarak, sol ventrikül sistolik fonksiyonunda (LVEF) ve diyastolik fonksiyonunda (septal E/e oranı) istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir (sırasıyla 60,81±5,5’e karşı 61,16±4,3, p=0,313 ve 9,23±2,2’ye karşı 9,43±2,6, p=0,214). Özellikle, sol ventrikül global uzunlamasına strain’de (LV-GLS) önemli bir iyileşme gözlemlendi; değerler -18,74±2,9’dan -19,75±2,4’e değişti (p<0,001).
Sonuç: Çalışmamız, ART’nin HIV ile enfekte hastalarda miyokardiyal gerilimi artırarak ve enflamatuvar belirteçleri azaltarak kardiyovasküler sağlık üzerinde faydalı bir etki gösterebileceğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: antiretroviral tedaviler, insan immün yetmezlik virüsü, strain ekokardiyografi

Cardiovascular Effects of Antiretroviral Therapy in Human Immunodeficiency Virus Patients: A Strain Echocardiography Study

Yusuf Demir¹, Ahmet Anıl Başkurt¹, Mehmet Ceylan², Güneş Şenol², Oktay Senoz¹
¹Department of Cardiology, Bakırçay University, Izmir, Türkiye
²Department of Infectious Diseases, Bakırçay University, Izmir, Türkiye

Aim: The availability of antiretroviral treatments (ART) has transformed Human Immunodeficiency Virus (HIV) management, turning it from a fatal infection into a manageable chronic condition by effectively reducing viral replication and enhancing patient survival rates. Cardiovascular disease (CVD) is increasingly recognized as a leading cause of morbidity and death among people living with HIV, highlighting the need to monitor potential adverse effects of ART on the cardiovascular system. This study assessed the cardiovascular effects of ART in a cohort of HIV-infected patients by analyzing laboratory, echocardiographic strain, and demographic data before and after treatment.
Material and Methods: A total of 56 patients who attended the infectious diseases clinic and were scheduled to receive ART treatment were included in the study. A comprehensive cardiovascular assessment, comprising anamnesis, electrocardiogram, and transthoracic strain echocardiography, was conducted before and three months after the initiation of ART therapy.
Results: Examination of lipid parameter changes across treatment regimens revealed a statistically significant elevation in total cholesterol, low-density lipoprotein (LDL) cholesterol, and highdensity lipoprotein (HDL) cholesterol in the group treated with tenofovir alafenamide following treatment initiation. Regarding echocardiographic parameters evaluated post-treatment, there was no statistically significant change observed in left ventricular systolic function (LVEF) and diastolic function (septal E/e’ratio) (60.81±5.5 vs. 61.16±4.3, p=0.313, and 9.23±2.2 vs. 9.43±2.6, p=0.214, respectively). Notably, a significant improvement was observed in left ventricular global longitudinal strain (LV-GLS), with values changing from -18.74±2.9 to -19.75±2.4 (p<0.001).
Conclusion: Our study demonstrates that ART can exert a beneficial influence on cardiovascular health by enhancing myocardial strain and diminishing inflammatory markers in patients infected with HIV.

Keywords: antiretroviral treatments, human immunodeficiency virus, strain echocardiography

Yusuf Demir, Ahmet Anıl Başkurt, Mehmet Ceylan, Güneş Şenol, Oktay Senoz. Cardiovascular Effects of Antiretroviral Therapy in Human Immunodeficiency Virus Patients: A Strain Echocardiography Study. Kafkas J Med Sci. 2026; 16(1): 68-73

Sorumlu Yazar: Yusuf Demir, Türkiye

ARAÇLAR